Van mensen met psychische aandoeningen en psychosociale beperkingen

Erfenis en impact van over de brug

Philippe Delespaul schreef als psycholoog en hoogleraar innovaties in de ggz mee aan Over de brug en was daar een van de voorvechters voor de verbreding van het herstelbegrip en meer verbinding met de wereld buiten de ‘silo’ van de ggz. Jaap van Weeghel was voorzitter van de projectgroep en Hans Kroon was op de achtergrond vanuit het Trimbos-instituut betrokken.

Het werd een interessant gesprek ‘onder professoren’ over hoe de ambitie van één derde meer herstel zich verhoudt tot de huidige opvattingen over publieke gezondheid, het denken in netwerken en ecosystemen en het belang van oplossingen die mogelijkheden vergroten boven ‘quick fixes’.

7.1 CONTEXT EN HOOFDBOODSCHAP VAN OVER DE BRUG
Hoe kijk je terug op de totstandkoming van Over de brug? 
‘Het was een boeiend momentum. Het was ook interessant hoe de werkgroep toen samengesteld werd, hoe verschillende partijen er vertegenwoordigd waren. Er was een pioniersmentaliteit om bij elkaar te komen op een moment dat je hoopte dat er veel zou gaan veranderen. Er was volop ambitie om veel te veranderen.’ Waren er toen al inzichten die ‘overbrugd’ moesten worden?
‘De sfeer was heel open en goed. Er waren wel verschillen van inzicht, tussen de wat meer ‘datagedreven’ mensen van de klassieke evidentie of die meer stoornisspecifiek redeneerden, en de mensen vanuit de positie van de herstelbeweging.
Hier was soms frustratie over alle dingen die niet goed gingen, met wat zwartboekachtige reflecties op de zorg. Al met al een boeiend gremium. Overigens is die tegenstelling als thema nog onveranderd aanwezig in de ggz.’ Wat was volgens jou de belangrijkste boodschap van het hele plan?

‘De hoop was op herstel en dat meer mogelijk was dan alleen de status quo handhaven of de crisis eraf halen. De sfeer van ‘yes, we can’. We zaten in een kantelmoment naar de overtuiging, vanuit de hoopvolle evidentie die onder andere Mark van der Gaag inbracht, dat er qua herstel meer mogelijk was. Symbolisch werd dat de ambitie van een derde meer herstel.’

 

7.2 NASLEEP EN UITDAGINGEN NA OVER DE BRUG
‘Wat is concreet een derde meer herstel?’ ‘Toen werd de beweging naar meer herstel vooral gedreven door de wetenschappelijke evidentie van klinische interventies zoals cognitieve gedragstherapie, traumabehandeling en vroege interventie bij psychose. Hoewel het rapport als hersteldocument werd ontvangen, werd herstel toch meer opgevat als het ‘fixen’ van ziekte of stoornis met klinische interventies. Als we nu maar meer inzetten op de interventies, klinisch of maatschappelijk, dan komt het wel op zijn pootjes terecht. Persoonlijk geloofde ik daar toen al minder in. De hoop dat de verlossing zou komen van een derde meer interventies, was terugkijkend wel naïef. Maar het behandeloptimisme overheerste.’

Lees het artikel via deze pagina. Nog geen abonnee? Klik dan hier.