Het was de eerste keer dat dit in een richtinggevend plan werd opgeschreven. Deze aanbeveling zou verder worden uitgewerkt en uitgevoerd onder regie van het Landelijk Platform GGz (LPGGz). Het LPGGz, de vereniging van landelijke en regionale organisaties die de belangen van cliënten en naasten vertegenwoordigen, is in 2016 onderdeel van MIND geworden. Zowel onder de vlag van het Platform als onder die van MIND is de afgelopen tien jaar veel werk verricht om de beweging van zelfregie en herstel, die Over de brug opriep om te versterken, samen met cliënten en naasten verder te brengen. Wat hebben de inspanningen na tien jaar opgeleverd?
Zelfregie- en herstelorganisaties (zho’s) zijn plekken die gerund worden door ervaringsdeskundigen en waar mensen met (ernstige) psychische problemen op een laagdrempelige manier, zonder verwijzing of indicatie, terecht kunnen voor ontmoeting, peer-support, om weer mee te doen en om aan hun herstel te werken. In bijdrage 18 van Visser en Boevink meer over de stand van zaken anno nu bij deze organisaties.
Rol van het LPGGz als belangenbehartiger
Het LPGGz was een logische regievoerder omdat de Regionale Cliëntenorganisatie’s (RCO’s), verenigd in de Regiokamer van LPGGz/MIND, de basis vormden waarop de afgelopen tien jaar verder gebouwd is. Vele jaren eerder hadden deze organisaties een impuls gekregen of waren ze ontstaan in het omvangrijke programma Lokale Versterking GGz Wmo (2006-2009) van het LPGGz. Hierin waren 35 regionale initiatiefgroepen actief en totaal 750 vrijwilligers. Met als doel de cliëntenbelangen in de Wmo-uitvoering meer over het voetlicht te brengen, richtte dit programma zich zowel op cliëntvertegenwoordigers als op de beeldvorming bij gemeenten. Veel invloedrijke mensen uit de herstelbeweging waren al betrokken bij Lokale Versterking, waardoor het benodigde netwerk bij het LPGGz al aanwezig was. In de projectgroep van Over de brug waren overigens geen organisaties of instellingen als zodanig vertegenwoordigd. Op persoonlijke titel participeerde de directeur van Ypsilon (een van de leden van het LPGGz). Slechts één ervaringsdeskundige nam deel aan de projectgroep en daarnaast werden drie experts uit de cliënten- en naastenbeweging geraadpleegd.
Belangenbehartiging en herstelinitiatieven
Belangenbehartiging en het ontstaan van herstelacademies en zelfregiecentra zijn sterk met elkaar verweven. Belangenbehartiging kan op veel verschillende manieren (De Jeu & De Jong, 2019). Zo kun je lobbyen, actievoeren of meepraten aan de tafels waar de besluiten worden genomen. Maar beter nog kun je alternatieven realiseren, zoals vrijplaatsen met ervaringsdeskundigen in the lead. In het experimenteren met nieuwe ideeën vanuit ervaringskennis kun je meteen laten zien dat het anders kan. Om een instelling, gemeente of zorgverzekeraar mee te krijgen met deze alternatieven, komen die andere manieren van belangenbehartiging weer van pas. Goede voorbeelden van zowel succesvolle regionale belangenbehartiging als het creëren van alternatieven zijn RCO’s als De Hoofdzaak in Noord Holland Noord, Focus Zwolle en Kernkracht in Midden-Holland. Zij waren ook betrokken bij alle programma’s van LPGGz/ MIND in de afgelopen twintig jaar.
Lees het artikel via deze pagina. Nog geen abonnee? Klik dan hier.
