Van mensen met psychische aandoeningen en psychosociale beperkingen

Inspiratie voor een palet aan maatschappelijke oplossingen in de langdurige GGZ

Over de veranderde verhouding tussen de behandel-ggz en de maatschappelijk ggz waarin Over de brug volgens Louise Olij een rol in heeft gespeeld. 11.1 MARKERING VAN EEN OMSLAG IN EEN LANGE LIJN ‘Over de brug’ zie ik als onderdeel van een lange lijn van voortschrijdende inzichten en ontwikkelingen op gebied van de langdurige ggz. Die lijn begon voor mij al veel eerder, met het rapport Naar herstel en gelijkwaardig burgerschap van brancheorganisatie GGZ Nederland (red. nu De Nederlandse ggz) (GGZ Nederland, 2009), waar ik als projectleider bij betrokken was. Dat rapport markeerde een omslag in het denken van de gevestigde psychiatrie.

De aandacht verschoof van behandeling van klachten en ziektebeelden naar de invloed van psychische problemen op het dagelijks leven. In het rapport was aandacht voor zowel de directe gevolgen voor het individu maar juist ook de collectieve en maatschappelijke achterstanden die ontstaan op het gebied van gezondheid, inkomen en participatie. Het begrip herstel vanuit cliënt- en ervaringsdeskundig perspectief kreeg nadrukkelijk podium in het rapport.’

 

Rapport commissie Dannenberg
‘Ongeveer een jaar na Over de brug, verscheen het rapport van de commissie-Dannenberg, Van beschermd wonen naar beschermd thuis (VNG, 2015). Vanuit verschillende perspectieven zag ik dezelfde inhoudelijke visie op wat goed is voor de mensen om wie het gaat. Waar Over de brug toch vooral het ggz-perspectief behartigt, pleit Dannenberg voor vermaatschappelijking. Ondertussen zijn ggz en sociaal domein onverbrekelijk met elkaar verbonden geraakt in de visieontwikkeling over en verantwoordelijkheden voor mensen met langdurende psychische klachten.

‘De titel Over de brug is erg goed gekozen. Maar, wie naar wie kijkt, welke kant de overkant is en wie ‘over de brug moest reiken’ is […] nog heel lang, en nog steeds, onderwerp van discussie gebleven.’

‘Er zijn op mijn denkbeeldige lijn van ontwikkelingen nog heel wat landelijke trajecten gevolgd, waarin deze discussie over domeinoverstijgende samenwerking is gevoerd. Denk aan het actieplatform Herstel voor Iedereen (2016) (zie ook bijdrage 9).
Of de beweging Radicale vernieuwing in de langdurige ggz. Ik zag vaak dezelfde mensen terug, ook steeds vaker ervaringsdeskundigen. Bewonderingswaardig hoe een relatief klein netwerk zich al zolang inzet om de discussie telkens een stap verder te brengen, elkaar geïnspireerd weet te houden en weet te zoeken naar praktische vertalingen. Bij al die initiatieven gaat het erom de zorg, ondersteuning en maatschappelijke positie van mensen met een langdurige psychische aandoening te verbeteren. Dat vraagt een hele lange adem.’

 

11.2 ERVARINGSKENNIS EN MAATSCHAPPELIJK HERSTEL
‘Voor mij was het vanaf het begin belangrijk dat er aandacht was voor de rechten en het perspectief van cliënten. In Over de brug is het perspectief van ervaringsdeskundigen en cliëntvertegenwoordigers nog sterker opgenomen dan in Naar herstel en gelijkwaardig burgerschap. Door de bredere bekendheid van Over de brug, en natuurlijk dankzij de herstelbeweging zelf, is het nu niet meer voorstelbaar dat zo’n rapport tot stand komt zonder inbreng van mensen met ervaringskennis. Toen was het nog relatief nieuw.’

Lees het artikel via deze pagina. Nog geen abonnee? Klik dan hier.