Van mensen met psychische aandoeningen en psychosociale beperkingen

Participatie en herstel

Nr. 2 2022

Herstelgericht denken en werken in de ggz, gebaseerd op ervaringskennis en het ontwikkelen van empowerment en persoonlijk herstel bestaat twintig jaar. Het programma HEE dat hierin van grote betekenis is geweest, werd opgericht in 2002. Sindsdien werden veel nieuwe herstelondersteunende initiatieven ontwikkeld. Tijdschrift voor participatie en herstel houdt u op de hoogte, met aandacht voor de recentste ontwikkelingen via praktijkervaringen, wetenschappelijke onderbouwing en ervaringsverhalen.
Het Trimbos-instituut monitort de ontwikkeling van de ambulantisering van de ggz en rapporteert hier jaarlijks over. Ergens in de ontvangst van deze cijfers is een hardnekkig misverstand ontstaan waar ik graag de aandacht op richt: het over een kam scheren van het aantal intramurale bedden in een psychiatrisch ziekenhuis en de semimurale plaatsen in een beschermende woonvorm.
Hoe draagt het schrijven van persona’s – fictieve personen als representatie van een groep – bij aan kwaliteit en verantwoording van zelfregie- en herstelinitiatieven? Vijf zelfregie- en herstelinitiatieven deden er ervaring mee op wat heeft geleid tot een handleiding voor het gebruik, mede geproduceerd door MIND.
In deze bijdrage een verslag van een verkenning naar de draagkracht van de specifieke gemeenschap op Urk voor mensen met een psychische kwetsbaarheid, waarin herstelbevorderende en herstelbelemmerende factoren in beeld worden gebracht voor mensen met een psychische kwetsbaarheid (en hun naasten).
Hoe ervaren leden van Clubhuis de Horizon in Winschoten hun lidmaatschap? Deze ervaringen in kaart brengen was het doel van het oorspronkelijke onderzoek dat al was gestart, toen vanaf maart 2020 de coronacrisis begon. Zo werd het ook een onderzoek naar de ervaringen in tijden van corona.
Het respijthuis Amerbos bestond in mei 2021 vijf jaar. Dit viel samen met de uitkomsten van een evaluatief onderzoek naar de ervaringen van gasten van het respijthuis, uitgevoerd door het onderzoeksbureau van HVO-Querido. Het blijkt onder andere dat 94 procent van de gasten die een enquête hebben ingevuld een positieve tot zeer positieve ervaring heeft gehad in het respijthuis.

Volg PenH ook via de Linkedingroep Rehabilitatie, Herstel en Participatie! en neem deel aan discussies of plaats zelf berichten.

Rust, reinheid en regelmaat: ook belangrijk tijdens de vakantieReizen, later naar bed, weg uit de vaste omgeving. In de zomervakantie wijken we vaak af van ons dagelijkse ritme. Maar dat is minder goed voor onze hersenen. Dat meldt het Radboudumc.
Lhbtiq+-jongeren voelen zich niet begrepen door ggzHet is allang bekend dat lhbtiq+-jongeren meer psychische klachten hebben dat heterojongeren. De geestelijke gezondheidszorg gaat hier echter niet goed mee om, zegt belangenorganisatie Bi+ Nederland, meldt de Nationale Zorggids.
De sterkte van cannabis is de afgelopen decennia wereldwijd toegenomen en correleert met het feit dat meer mensen verslaafd raken aan marihuana , volgens een nieuwe studie gepubliceerd in Lancet Psychiatry . Mensen die hogere concentraties tetrahydrocannabinol of THC gebruiken, hebben meer kans op verslaving en psychische problemen, zo ontdekten de auteurs van het onderzoek. Voor onderzoek hebben wetenschappers een "standaard THC-eenheid" vastgesteld van 5 milligram THC, die een milde bedwelming veroorzaakt voor niet-reguliere gebruikers. Producten met een lage sterkte zijn 5 tot 10 milligram per gram THC, aldus de onderzoekers.
Vernieuwde website voor jongeren met stemmingsklachtenGrip op je Dip van het Trimbos-instituut werd 17 jaar geleden ontwikkeld in samenwerking met ggz-instellingen. Deze week is een compleet vernieuwde versie van de website online gegaan, met een modernere uitstraling en gebruiksvriendelijkere interface.
Mensen met borderline kunnen geholpen worden door een app en smartwatchMensen die aan borderline lijden en moeite hebben met het herkennen van emoties kunnen daarbij mogelijk geholpen worden door een biosensor app, Sense-IT in combinatie met een smartwatch. GZ-psycholoog bij GGNet en onderzoeker van de Universiteit Twente (UT) Youri Derks, promoveerde vorige week op zijn studie ‘Alexithymie bij borderline persoonlijkheidsproblematiek – van theorie naar een biosensor applicatie’.
UMCG krijgt miljoenen voor onderzoek naar ketamine bij ernstige depressieSamen met vier andere Nederlandse ziekenhuizen heeft het UMCG ruim drie miljoen euro gekregen voor onderzoek naar het gebruik van ketamine bij mensen met een ernstige, therapieresistente depressie. De onderzoekers willen weten of het psychedelicum een alternatief kan zijn voor elektroconvulsieve therapie.
Medicatie uitgelegd in mensentaalHet onafhankelijke Kennisplatform Medicatie in de Psychiatrie (KenMed) komt met vijf websites met betrouwbare en objectieve informatie over medicatie in de psychiatrie. Ze zijn bedoeld voor patiënten en geschreven in begrijpelijke taal. Ze vertellen over de werking van de medicijnen, over bijwerkingen én over feiten en fabels.
Podcast voor wachtenden op therapieWie in de wachtrij staat voor de GGZ kan nu naar een podcast luisteren waarin elke week psychologen een ander thema behandelen, denk aan relatietherapie, burn-out of hechtingsproblematiek.
Psychosociale hulp en psychologische ondersteuning voor vluchtelingenWanneer iemand zich meldt met psychische problematiek, brengt WereldPsychologen dat in kaart en wordt diegene gekoppeld aan een psycholoog van WereldPsychologen in Nederland, die naar eigen inzicht een onlinebehandeling of telefonisch ondersteuningstraject opstart. Deze hulp is voor alle mensen die nog in Oekraïne zijn of ergens onderweg of al reeds ergens zijn aangekomen.
Zet het in je agenda: Psychiater en traumaspecialist Bessel van der Kolk in ZomergastenPsychiater en traumaspecialist Bessel van der Kolk (Den Haag, 1943) is op 28 augustus de zesde en laatste gast in VPRO Zomergasten.
Sommige studenten kunnen niet meer studeren zonder ADHD-pilBijna één op de twintig studenten gebruikte het afgelopen jaar ADHD-medicatie zonder recept van een arts. Daarmee denken ze beter te kunnen studeren en hogere cijfers te halen. Vaak krijgen ze die middelen van vrienden, familie of andere bekenden. Niet alle zorgverleners, onderwijs- en preventieprofessionals zijn bekend met dit oneigenlijk gebruik en de risico’s hiervan.
Stel je eigen zomerpakket samen!De zomervakantie staat alweer voor de deur en misschien ga je er binnenkort even lekker tussenuit. Om verveling tegen te gaan, hebben we een mooie zomeractie bedacht! Wat leest er fijn weg op het strand of ergens anders in het zonnetje? Juist, een tijdschrift!
Doe mee met de zesde editie van Last Man Standing!Op zaterdag 24 september gaan honderden mensen op de Neude in Utrecht de fysieke en mentale uitdaging aan door (maximaal) zes uur lang op een paal te staan, en hiermee aandacht te vragen voor iedereen die te kampen heeft met psychische problemen. Van 's ochtends 10:00 tot 's avonds 23:00 uur kan iedereen die psychische gezondheid belangrijk vindt én geld wil ophalen voor het werk van de organisatie MIND meedoen aan de zesde editie van het event Last Man Standing. Iedereen kan zich vanaf nu voor dit ‘mentale gezondheidsfestival’ aanmelden via www.lastmanstanding.nl.
NIEUW | Werkboek moreel traumaBen je weleens getuige geweest van iets dat volledig indruist tegen je morele waarden? Heb je daar wellicht een rol in gespeeld? Heb je bijvoorbeeld weleens iemand per ongeluk pijn gedaan of verzuimd om iemand te beschermen tegen gevaar? Zo ja, dan kan dat moreel trauma tot gevolg hebben: een aanhoudende worsteling met psychische pijn die vaak gepaard gaat met een posttraumatische stressstoornis (PTSS), depressie e.d. Dit werkboek bevat een krachtige, stapsgewijze aanpak die je helpt hiervan te herstellen.
Pauze van social media bevordert mentale gezondheidBritse wetenschappers hebben onderzocht welk effect het tijdelijk stoppen met het gebruik van sociale media heeft op de mentale gezondheid. Uit de resultaten blijkt dat een dergelijk pauze een positief effect heeft. Een week zonder sociale media zorgde bij de proefpersonen voor een duidelijke verbetering in welzijn en vermindering van depressieve en angstklachten.
Probiotica verbeteren stemming bij gebruik van antidepressivaProbiotica verbeteren depressieve symptomen als aanvulling op het gebruik van antidepressiva. Bovendien hebben ze een gunstige invloed op de darmmicrobiota. Dat is de conclusie uit een onderzoek dat recent gepubliceerd is in Translational Psychiatry.
Wereldwijd meer dan miljard mensen met psychische aandoeningenVolgens de laatste VN-gegevens lijden bijna een miljard mensen wereldwijd aan een of andere vorm van psychische aandoening. In het eerste jaar van de coronapandemie is het aantal veelvoorkomende aandoeningen zoals depressie en angst met meer dan 25 procent gestegen.
Zorgen over de lange wachttijden in de ggzDe NZa (Nederlandse Zorgautoriteit) vindt het belangrijk dat er meer meerjarenafspraken in contracten worden gemaakt.
Meedoen aan de samenlevingDe vraag die centraal staat in dit essay luidt: Hoe kunnen we zinvolle en volwaardige participatie bevorderen die bijdraagt aan persoonlijke en maatschappelijke doelen?
NIEUW | ONZE KINDEREN ZIJN ANDERS. LIEFDE EN CHAOS IN EEN BIJZONDER GEZINWat als het noodlot toeslaat? Christel, een optimistische stralende vrouw met een enorme levenskracht, vertelt in dit aangrijpende en ontroerende boek over haar uitzonderlijke gezin. De jongste drie van haar vier kinderen zijn verstandelijk beperkt en autistisch. Hierdoor ontstaat een chaotische en onzekere situatie. Uiteindelijk blijken zij het zeldzame syndroom van Cohen te hebben.
Nieuw: Hier en nu | deel 2. Senryu's in reservetijd

In de tweede helft van zijn leven schreef Jan C.M. Willems (Nijmegen 1952), de eerste hoogleraar kinderrechten in Nederland, vele duizenden senryu’s. In deze tweede bundel van zijn hand staan de senryu’s die hij schreef van augustus tot december 2021, de reservetijd na zijn door oncologen aangekondigde dood.

NIEUW | Ruimte maken voor herstel’Hoe ben jij als psychiater terecht gekomen bij de herstelbeweging?’ In dit boek geeft Jos Dröes zijn persoonlijke antwoord op deze vraag. Dat antwoord is een verhaal waarin hij de lezer meeneemt naar zijn studietijd, naar het werken als psychiater in de langdurende zorg op Endegeest eind jaren ‘70, naar Beschut Wonen en het hospitaliseringsyndroom in de jaren ‘80 en later naar Bavo Europoort in Rotterdam. Uiteindelijk vindt Dröes zijn roeping bij de rehabilitatiebeweging en in de opkomst van de herstelbeweging.
Ter gelegenheid van het 6e lustrum van dit tijdschrift werd in juni 2021 een ronde tafel georganiseerd onder leiding van Alie Weerman met Rosalie Metze als secondant, rond de vraag wat de cliënt met 30 jaar rehabilitatie- en hersteldenken opgeschoten is, als we naar de huidige stand van zaken kijken. Vijf personen werden op grond van hun expertise en/of rol in het tijdschrift uitgenodigd om met elkaar in gesprek te gaan over drie thema’s: 1. Stigma en inclusie; 2. Rehabilitatie en herstelondersteunende zorg; en 3. Professionalisering en ervaringsdeskundigheid. De neerslag van de discussie is vervat in dit artikel. Elders in het blad vind je de reacties en reflecties erop van enkele andere mensen in het veld.
Lustrumnummer Participatie en herstel: 30 jaar focus op rehabilitatie, participatie en herstelDe 30 jaar dat het tijdschrift voor Participatie en Herstel inclusief zijn voorgangers nu bestaat, beslaat een periode van omslag in het denken over wat psychiatrische rehabilitatie eigenlijk is: het ondersteunen van het herstel in alle dimensies: klinisch, persoonlijk en maatschappelijk. Herstel ondersteunen in de zorg betekent aandacht hebben voor empowerment, destigmatisering en verbinding, en ruimte bieden aan ervaringskennis en ervaringsdeskundigheid. Nadrukkelijk wordt ook naar de omgeving van de cliënt gekeken als belangrijke bron van herstel.
In Spirit | Inspiraties voor zingeving, begeleiding en coachingIn Spirit is voor iedereen die op zoek is naar zingeving, inzicht, liefde, hoop, stilte en reflectie. In inspirerende verhalen en bespiegelingen over het leven wordt de lezer weggedragen uit de dagelijkse gedachten en teruggebracht naar het diepere zelf, de levenskern, het eigen zijn. De natuur speelt hierbij een belangrijke rol. Als levendige kracht, metafoor en opening naar bewustwording.
In gesprek met het KaasmonsterMensen die stemmen horen en 'psychose-gevoelig' zijn kunnen effectief behandeld worden met Voice Dialogue. Voice Dialogue is onlangs in de GGZ Standaarden als effectieve methode opgenomen onder de Generieke Module 'Stemmen Horen'.
Zelfdoding in Nederland: een overzicht vanaf 1950Sinds 2018 besloten jaarlijks tussen de 1800 en 1900 mensen een einde te maken aan hun leven. Dat komt neer op ongeveer 5 zelfdodingen per dag. De maatschappelijke betekenis van zelfdoding is enorm. Het betreft immers sterfgevallen die (mogelijk) vermijdbaar zijn en die soms al op jonge leeftijd plaatsvinden.
Kleine gids SRH | Steunend Relationeel Handelen 4e herziene druk, 2021Steunend Relationeel Handelen (SRH) is een door professionals in de ggz, de maatschappelijke opvang, het welzijnswerk en sociale teams veelgebruikte methodiek om mensen te ondersteunen bij herstel van autonomie, zelfredzaamheid en participatie.